http://www.ithanam.com

Ấn Độ đang biến kế hoạch "Hướng Đông" này trở thành một người đàn ông thực thụ, khi Bộ Tư lệnh miền đông Hải quân Ấn Độ đang nhận được những nguồn đầu tư mạnh mẽ.

Hải quân Ấn Độ đang chuyển sức mạnh cho bộ tư lệnh phía đông bên cạnh quá trình hiện đại hóa lực lượng. Trong nhiều thập kỷ trở lại đây, Bộ Tư lệnh miền đông của Hải quân Ấn Độ luôn đóng vai trò phụ so với những đồng nghiệp ở miền tây vốn được coi là “tay kiếm” của Quân đội Ấn Độ.

Nhưng mọi việc đang nhanh chóng thay đổi. Các chiến lược gia đã tăng tầm quan trọng của cánh phía đông đối với chiến lược hải quân và ngoại giao.

Lý do đơn giản và dễ nhận thấy là với sự hiện diện ngày càng lớn của người láng giềng lớn Trung Quốc trên vịnh Bengal và Ấn Độ Dương, Ấn Độ không thể làm ngơ và bỏ mặc sườn phía đông. Đây cũng là một phần trong kế hoạch ngoại giao, kinh tế và chính trị tập trung vào miền đông đã kéo dài trong 2 thập kỷ của Ấn Độ có tên là “Hướng Đông”. 

Bên cạnh đó, xu hướng tập trung về phía đông cũng mang lại tầm ảnh hưởng lớn hơn cho Ấn Độ khi vùng biển châu Á - Thái Bình Dương càng ngày càng trở nên quan trọng.

Tăng cường sức mạnh quân sự cho cánh phía đông

Hải quân Ấn Độ đứng thứ 5 trên bảng xếp hạng sức mạnh của các nền hải quân trên toàn cầu, bao gồm 3 phân khu chính: phía tây, phía nam và phía đông. 

Bộ tư lệnh hải quân phía Đông  đặt trụ sở tại Visakhapatnam, Andhra Pradesh. Đây cũng là ngôi nhà của lực lượng tàu ngầm của Ấn Độ. Bộ chỉ huy chung của Hải quân Ấn Độ được thành lập vào năm 2001 và đặt tại Port Blair, đảo Andaman và Nicobar.

Tàu sân bay INS Viraat sẽ là ngôi sao mới của bộ tư lệnh phía Đông của hải quân Ấn Độ.

Trong vài năm trở lại đây, phân khu phía đông của hải quân Ấn Độ đã được tăng cường sức mạnh với tốc độ “chóng mặt”: Năm 2005, số lượng tàu chiến là 30; vào năm 2011, con số này đã tăng lên khoảng 50 – chiếm 1/3 tổng số tàu chiến của Hải quân Ấn Độ. Đà tăng trưởng này sẽ còn tiếp tục trong tương lai.

Sau khi tàu sân bay INS Vikramaditya (cải tạo từ tàu Đô đốc Gorshkov của Nga) được bàn giao cho hạm đội hải quân phía tây, bộ chỉ huy miền đông sẽ có tàu sân bay đầu tiên – tàu INS Viraat, đang hoạt động trong biên chế hải quân miền tây. 

Cùng với tàu INS Viraat, 5 tàu chiến có trang bị tên lửa dẫn đường lớp Rajput (nâng cấp từ tàu chiến lớp Kashin của Liên Xô cũ) cũng sẽ chuyển sang biên chế của hải quân miền đông.

Tàu ngầm INS Arihant cũng là một vũ khí lợi hại trên vùng vịnh Bengal.

Một “nhân vật” đáng chú ý nữa của phân khu miền đông chính là tàu đổ bộ INS Jalashwa (cải tạo lại từ tàu đổ bộ USS Trenton) – tàu chiến duy nhất mà hải quân Ấn Độ mua từ Mỹ.

Trong tươnng lai gần, các tàu khu trục tàng hình INS Shivalik, INS Satpura và INS Sahyadri, INS Shakti cùng máy bay tuần tra biển tầm xa P-8I Poseidon cũng sẽ gia nhập biên chế phân khu miền đông của hải quân Ấn Độ.

Tàu ngầm INS Arihant đang trong quá trình chạy thử tại Visakhapatnam cũng sẽ là một phần trong kế hoạch tăng cường sức mạnh cho cánh phía đông của Ấn Độ. Theo các nguồn tin khác, 2 tàu ngầm mới của Ấn Độ cũng đang được chế tạo tại Visakhapatnam.

Ngoài 2 căn cứ hiện có là Visakhapatnam và Kolkât, bộ tư lệnh miềm đông cũng sắp có thêm nhà mới tại Tuticorin và Paradeep cùng sân bay hải quân ở Dega. 

Rajali và Uchipuli – nơi Ấn Độ sẽ bố trí các máy bay không người lái. Theo các thông tin mà báo chí đã công bố, căn cứ của tàu ngầm hạt nhân (có mật danh Varsha) cũng sẽ được đặt gần Visakhapatnam. 

Tương đồng với sự lớn mạnh về mặt quân sự, các tướng lĩnh tại bộ tư lệnh hải quân phía Đông cũng đều được thăng cấp.

Khu vực mà phân khu miền đông của hải quân Ấn Độ quản lý có sự hiện diện của các quốc gia truyền thống như Sri Lanka, Bangladesh, Myanmar, Thailand, Malaysia và Indonesia. Đảo Andaman và Nicobar của Ấn Độ nằm giữa bờ đông và eo biển Malacca sầm uất.

Đông tiến để đối phó với Trung Quốc

Trung Quốc – quốc gia “không có phần” trong vùng vịnh Bengal hay Ấn Độ Dương cũng đang tích cực áp đặt sự hiện diện bằng cách kết thân chính trị, tạo các mối quan hệ kinh tế và quốc phòng với vài quốc gia trong khu vực.

Bàn tay của Trung Quốc đã vươn tới biển Arab (cảng biển Gwada của Israel).

Những dự án dễ thấy mà Trung Quốc sử dụng để áp đặt ảnh hưởng thường là xây dựng cơ sở hạ tầng, cầu cảng thương mại hoặc quân sự: Trung Quốc đã xây cảng Hambantota tại Sri Lanka, Chittangong tại Bangladesh. 

Ngoài một loạt các cảng biển Sittwe, Kyaukpyu, Bassein, Mergui và Yangon, Trung Quốc còn đang xây dựng cho Myanmar các hệ thống radar, cơ sở tiếp nhiên liệu cho hải quân tại Hainggyi, Akyab, Zedetkyi.

Cánh tay của quốc gia đông nhất thế giới này vươn tận sang cả biển Arab (về phía tây của Ấn Độ) bằng cách xây cảng Gwadar cho Pakistan.

Dù cho Trung Quốc  tự nhận sự hiện diện của tại nhiều cảng biển quanh khu vực Ấn Độ Dương là vô hại, nhưng các nhà phân tích Ấn Độ luôn cho rằng Trung Quốc sẽ lợi dụng các cảng biển này vào mục đích quân sự. Khi đã có nhiều ảnh hưởng tới các quốc gia trong khu vực, Trung Quốc dần dần sẽ đạt được những đòi hỏi của họ.

Sự hiện diện của Hải quân Trung Quốc trong vịnh Bengal và Ấn Độ Dương sẽ chưa trở thành hiện thực trong vài năm cho tới vài thập kỷ tới nhưng rõ ràng rằng sự tăng cường nhanh chóng sức mạnh hải quân của phân khu miền đông là hành động đối phó của Ấn Độ đối với vị láng giềng khó ưa này.

Sức mạnh quân sư của Trung Quốc khiến các quốc gia láng giềng phải liên minh với nhau.

Bên cạnh đó, hải quân Ấn Độ cũng muốn xây dựng các mối quan hệ với các quốc gia khác trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương thông qua các cuộc tập trận chung.

Theo các chuyên gia, phần lớn các cuộc tập trận này có mục đích là đối phó với Trung Quốc. Do vậy các hạm đội tàu chiến của Ấn Độ cùng các quốc gia khác lo sợ “người láng giềng lớn” muốn thông qua những cuộc tập trận này để gửi tới thông điệp rằng sự hiện diện trong tương lai của Trung Quốc tại Ấn Độ Dương sẽ không đến một cách dễ dàng.

Vào thập niên 1990, Ấn Độ đã nhiều lần tập trận với hải quân các quốc gia Singapore, Indonesia và Malaysia tại vịnh Bengal.

Vào năm 2007, lần đầu tiên trong lịch sử, cuộc tập trận Malabar thường niên giữa Ấn Độ và Mỹ được tổ chức tại vùng biển phía đông Ấn Độ Dương, cùng với sự có mặt của hải quân Singapore, Nhật Bản và Australia.  Theo truyền thống, các cuộc tập trận Malabar diễn ra tại vùng biển Arab.

Như vậy, bằng cách tăng cường sức mạnh và sự hợp tác hải quân, Ấn Độ cũng đang muốn tiến vào vùng biển Đông – nơi Trung Quốc coi là “lợi ích cốt lõi” và các cảng biển tại Thái Bình Dương.

Không chỉ vì Trung Quốc

Nếu cho rằng Ấn Độ phải tốn tiền của cho bộ tư lệnh hải quân miền đông chỉ vì lo sợ Trung Quốc thì lập luận này cũng không hoàn toàn đúng.

Hải quân Ấn Độ cũng có vài cuộc tập trận chung với Trung Quốc vài năm gần đây. Kế hoạch lớn của Ấn Độ có tên “Hướng Đông” đã được tiến hành từ cách đây 20 năm. 

Hình ảnh từ một cuộc tập trận trung giữa Ấn Độ và Trung Quốc.

Vị trí địa lý cho phép Ấn Độ vươn ra khu vực Đông Nam Á, thậm chí cả Đông Á và Thái Bình Dương. Ngoài mục đích phát triển thương mại và kinh tế, tiếng nói trong các vấn đề an ninh và chiến lược tại khu vực này cũng được chính phủ Ấn Độ coi trọng.

Thương mại giữa Ấn Độ và các quốc gia Đông Á, Đông Nam Á đang tăng dần. Mối quan hệ an ninh cũng được Ấn Độ tích cực thúc đẩy, không chỉ với các quốc gia như Việt Nam và Singapore mà còn cả các quốc gia xa hơn như Nhật Bản, Hàn Quốc và Australia. Hải quân luôn đóng vai trò quan trọng trong tham vọng vì đặc điểm địa lý ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương.

Hiên nay, tầm ảnh hưởng của Ấn Độ tới khu vực này còn mờ nhạt và không được coi là một nhân tố có tiếng nói lớn. Nhưng với quá trình hiện đại hóa hải quân nhanh chóng, Ấn Độ mong muốn sẽ trở thành một thế lực có ảnh hưởng tới trật tự và tương lai của châu Á - Thái Bình Dương.

Như vậy, câu hỏi đặt ra là vai trò trong tương lai của Ấn Độ là gì? Sẽ kiềm chế Trung Quốc, tạo sự cân bằng cán cân quân sự trong khu vực đang “ám ảnh” bởi những tranh chấp? Hay là miếng ghép để tạo nên sự hợp tác an ninh chung và thúc đẩy cả khu vực tới một tương lai tốt đẹp? 

Câu trả lời sẽ chỉ hé lộ trong tương lai. Nhưng lợi ích từ công cuộc hợp tác hải quân đối với việc duy trì an ninh biển, chống cướp biển, khủng bố sẽ mang lại sự bình yên cho vùng biển tấp nập này.

(bao dat viet)